Trwa ładowanie...

 

Trwa zapisywanie na newsletter...

Jednym z założeń przygotowania strategii ponadregionalnych jest przekonanie, że wspólne działanie województw ponad granicami administracyjnymi przyniesie lepsze efekty.

Czym są strategie ponadregionalne

Strategie ponadregionalne powstają dla dwóch lub więcej województw, które wiąże nie tylko geograficzne sąsiedztwo, ale też wspólne cele i wyzwania rozwojowe.

Strategie ponadregionalne to często oddolne inicjatywy. Powstają przede wszystkim z chęci współpracy między władzami poszczególnych województw. Za ostateczne przygotowanie projektu strategii odpowiada Minister Rozwoju w konsultacji z samorządami oraz partnerami społecznymi i gospodarczymi. Następnie dokument przyjmuje Rada Ministrów. Wypracowane ostatecznie zapisy strategii są więc efektem wspólnego rządowo-samorządowego wysiłku.

Podstawą prawną opracowania strategii ponadregionalnych jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Strategie ponadregionalne stanowią także element krajowego systemu zarządzania rozwojem.

W Polsce funkcjonują cztery strategie ponadregionalne:

  • Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020,
  • Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020,
  • Stratega Rozwoju Polski Zachodniej do roku 2020.
  • Strategia Rozwoju Polski Centralnej do roku 2020 z perspektywą 2030.

Opracowanie Strategie ponadregionalne - wymiar terytorialny polityki rozwoju (PDF 851 KB)

Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020

Strategia ta obejmuje pięć województw: lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie. Rząd przyjął ją 30 grudnia 2008 r. i zaktualizował 11 lipca 2013 r.

Polska Wschodnia to pierwszy makroregion, który miał swoją strategię ponadregionalną. Wspólnym mianownikiem dla województw Polski Wschodniej jest ich sytuacja społeczno-gospodarcza. Wskazują na to zbieżne wskaźniki rozwoju. Zgodnie ze strategią, do 2020 r. rozwój makroregionu powinien polegać przede wszystkim na:

  • podnoszeniu innowacyjności gospodarki,
  • rozwoju umiejętności osób pracujących, tak by odpowiadały one potrzebom nowoczesnej gospodarki oraz przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu,
  • budowie nowoczesnej infrastruktury transportowej i elektroenergetycznej.

Strategia była podstawą przygotowania Programu Polska Wschodnia na lata 2014-2020, w ramach którego inwestowane będą fundusze unijne dla makroregionu. Pozostałe źródła finansowania strategii to również inne środki unijne ujęte w krajowych i regionalnych programach operacyjnych.

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020

Strategia obejmuje obszar dwóch województw – małopolskiego i śląskiego. Jest inicjatywą oddolną – prace nad nią rozpoczęły się od porozumienia zawartego pomiędzy województwami. Rząd przyjął ją 8 stycznia 2014 r.

Głównym celem strategii jest uczynienie z Polski Południowej nowoczesnego i atrakcyjnego regionu w Europie. Szanse rozwoju tego makroregionu związane są z jakością kapitału ludzkiego (wiedza i umiejętności mieszkańców), atrakcyjnym położeniem geograficznym, rozbudowaną infrastrukturą oraz występowaniem dużych aglomeracji miejskich.

W strategii wskazano, że oba województwa mogą współpracować na różnych polach po to, by lepiej wykorzystać posiadane atuty. Współpraca taka może dotyczyć:

  • łączenia przestrzeni obu województw (np. poprzez budowę i modernizację linii kolejowych i dróg),
  • wsparcia innowacyjności gospodarki,
  • budowy wspólnej oferty dla inwestorów,
  • przygotowania oferty turystycznej,
  • ochrony środowiska,
  • rozwoju e-usług administracji,
  • organizacji ważnych imprez sportowych i kulturalnych,
  • rozwoju kapitału ludzkiego (np. poprzez współpracę uczelni),
  • promocji Polski Południowej.

Działania zaplanowane w strategii będą finansowane przede wszystkim ze środków unijnych, dostępnych w krajowych i regionalnych programach operacyjnych na lata 2014-2020 oraz w programach Europejskiej Współpracy Terytorialnej.

Strategia Rozwoju Polski Zachodniej do roku 2020

Strategia obejmuje województwa dolnośląskie, lubuskie, opolskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie. Prace nad nią zainicjowały same województwa. Rząd przyjął strategię 30 kwietnia 2014 r.

Dla Polski Zachodniej osią współpracy, spinającą przestrzeń pięciu województw jest rzeka Odra wraz z dorzeczem. Makroregion ma wiele atutów, m.in. korzystne położenie na szlakach międzynarodowych (Polska Zachodnia łączy Europę Środkową z Europą Zachodnią, Południową i Skandynawią) oraz walory kulturowe i przyrodnicze. Sprawia to, że jest atrakcyjny inwestycyjnie i turystycznie.

Strategia zakłada, że rozwój Polski Zachodniej powinien opierać się m.in. na:

  • tworzeniu lepszych warunków do inwestowania i uprawiania turystki,
  • poprawie powiązań transportowych (np. modernizacja Odrzańskiej Drogi Wodnej, inwestycje drogowe) i inwestycjach w sieci energetyczne,
  • wzmocnieniu ośrodków naukowo-badawczych, inicjowaniu współpracy między nimi, dopasowaniu kształcenia do wymogów rynku pracy

Głównym źródłem finansowania działań przewidzianych w strategii będą środki unijne w krajowych i regionalnych programach operacyjnych.

Strategia Rozwoju Polski Centralnej do roku 2020 z perspektywą 2030

Strategia obejmuje województwa łódzkie i mazowieckie. Rząd przyjął ją 14 lipca 2015 r.

Strategia zakłada, że województwa będą ze sobą współpracować w wybranych obszarach: nauka, badania i rozwój, sektor kreatywny, medycyna i farmacja, rolnictwo i przetwórstwo rolno-spożywcze, transport i logistyka. Są to dziedziny, w których już dziś Polska Centralna prezentuje wysoki poziom rozwoju.

Głównym celem strategii jest wzrost znaczenia Polski Centralnej w skali międzynarodowej jako przestrzeni przyjaznej tworzeniu oraz transferowi wiedzy i innowacji. Będzie on realizowany przez pięć celów szczegółowych:

  • Zintegrowana przestrzeń wiedzy i innowacji, który koncentruje się na wzmocnieniu powiązań między nauką, sektorem badań i rozwoju oraz biznesem;
  • Przestrzeń przyjazna twórcom i projektantom, który przewiduje zapewnienie przyjaznych warunków dla rozwoju sektora kreatywnego, w tym działań twórców i projektantów;
  • Innowacyjna sieć medyczno-farmaceutyczna, który skupia się na utworzeniu i zwiększeniu wykorzystania istniejącego potencjału medyczno-farmaceutycznego makroregionu;
  • Międzynarodowe centrum żywności prozdrowotnej, który służy rozwojowi sektora rolno-spożywczego, wytwarzającego zdrowe i innowacyjne produkty;
  • Multimodalny węzeł transportowy o znaczeniu międzynarodowym, związany z dalszą modernizacją rozbudową infrastruktury transportowej o znaczeniu krajowym i międzynarodowym.

W Strategii szczególne mocno zaakcentowano znaczenie powiązań pomiędzy aglomeracjami Warszawy i Łodzi. Ich rozwój prowadzi do umocnienia makroregionu na arenie krajowej i międzynarodowej.

Działania zaplanowane w strategii będą finansowane z krajowych i regionalnych programów operacyjnych (dotyczy to zwłaszcza programów na lata 2014-2020), programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej, innych programów rozwoju oraz programów i inicjatyw Komisji Europejskiej.

Strategia  jest inicjatywą oddolną – prace nad nią zainicjowały same województwa. Sejmiki obu regionów opracowały Koncepcję Strategii Rozwoju Makroregionu Polski Centralnej 2030, która stała się podstawą do przygotowania właściwego dokumentu. W październiku 2014 r. województwa przekazały koncepcję Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju wraz z wnioskiem o przygotowanie strategii ponadregionalnej.

 

System monitorowania strategii ponadregionalnych

Monitorowanie strategii ponadregionalnych dostarcza bieżących i okresowych informacji dotyczących skuteczności realizacji określonych w nich celów.

Co roku przygotowywana jest informacja o realizacji strategii ponadregionalnej, która obejmuje opis działań przyczyniających się do realizacji celów strategii za rok poprzedni.Z kolei raport z realizacji strategii ponadregionalnej opracowywany jest w połowie okresu na jaki zaprogramowano działania w ramach strategii oraz po zakończeniu jej realizacji.

Do monitorowania strategii wykorzystywane są dane statystyczne, dane ilościowe i finansowe, dane jakościowe dotyczące instrumentów realizacji strategii, jak również analizy, raporty, ewaluacje i inne opracowania związane z tematyką powiązaną z poszczególnymi strategiami.